Τέσσερα μαθήματα, μία πρακτική

Μέσα από τη σταδιακή και συνειδητή πρακτική, ο ασκούμενος καλλιεργεί μια βαθύτερη σχέση με το σώμα, την αναπνοή και τον νου.

Η πρακτική δεν απαιτεί προηγούμενη εμπειρία ή συγκεκριμένο επίπεδο φυσικής κατάστασης. Κάθε άνθρωπος προσεγγίζει τις στάσεις σύμφωνα με τις δυνατότητες και τις ανάγκες του, με σεβασμό στα όρια του σώματος. Σημαντικότερη από την επίτευξη μιας στάσης είναι η καλλιέργεια μιας σταθερής, ήρεμης και συνειδητής αναπνοής.

Η λέξη Aṣṭāṅga αποτελείται από δύο σανσκριτικές λέξεις: aṣṭa, που σημαίνει «οκτώ», και aṅga, που σημαίνει «μέλος» ή «διάσταση». Αναφέρεται, επομένως, στα οκτώ μέλη της Yoga, τα οποία συνθέτουν ένα ολοκληρωμένο και ολιστικό σύστημα:

1. 1Yama: εξωτερικές ρυθμίσεις
2. 2Niyama: εσωτερικές ρυθμίσεις
3. 3Āsana: σωματική στάση
4. 4Prāṇāyāma: συνειδητή ρύθμιση της αναπνοής
5. 5Pratyāhāra: απόσυρση των αισθήσεων
6. 6Dhāraṇā: συγκέντρωση
7. 7Dhyāna: διαλογισμός
8. 8Samādhi: ένωση με τον Αληθινό Εαυτό

Τα τρία βασικά στοιχεία της πρακτικής

Παρόλο που το σύστημα περιλαμβάνει μια συγκεκριμένη σειρά στάσεων, η πρακτική προσαρμόζεται πάντοτε στο σώμα και στις ανάγκες κάθε ανθρώπου. Κάθε ασκούμενος καλείται να κινηθεί με σεβασμό προς τα προσωπικά του όρια, χωρίς πίεση ή σύγκριση.

Πιο σημαντικό από το να επιτευχθεί μια στάση με προσπάθεια είναι να καλλιεργείται μια βαθύτερη και πιο σταθερή αναπνοή, καθώς και μια καθαρή και συνειδητή σχέση με το σώμα.

Ο Vinyāsa Krama Yoga είναι μια παραδοσιακή και συστηματική προσέγγιση στη μελέτη, την πρακτική και τη διδασκαλία του Yoga. Η λέξη vinyāsa αναφέρεται στη συνειδητή τοποθέτηση και σύνδεση, ενώ η λέξη krama σημαίνει «βήμα», «σειρά» ή «σταδιακή εξέλιξη».

Η μέθοδος βασίζεται στη σταδιακή προσέγγιση των στάσεων (āsana) μέσα από διαφορετικές παραλλαγές και κινήσεις. Κάθε παραλλαγή συνδέεται με την επόμενη μέσω συγκεκριμένων, ομαλών μεταβάσεων, οι οποίες πραγματοποιούνται σε συντονισμό με την αναπνοή.

Με αυτόν τον τρόπο, το σώμα και ο νους παραμένουν σε συνεχή επαφή, ενώ η αναπνοή λειτουργεί ως σύνδεσμος ανάμεσα στην κίνηση και την εσωτερική επίγνωση. Η αργή, ομαλή και συνειδητή αναπνοή Ujjāyī βοηθά τον ασκούμενο να παραμένει παρών και να προσεγγίζει κάθε στάση με περισσότερη προσοχή και ηρεμία.

Σημαντικό στοιχείο του Vinyāsa Krama είναι ότι η πρακτική δεν περιορίζεται στην επίτευξη μιας τελικής μορφής. Κάθε στάση μπορεί να προσεγγιστεί μέσα από μια σειρά προπαρασκευαστικών κινήσεων και παραλλαγών, επιτρέποντας στον ασκούμενο να εξελίσσεται σταδιακά και με σεβασμό στις δυνατότητες του σώματός του.

Η πρακτική μπορεί, επομένως, να προσαρμοστεί σε διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας, ηλικίες και σωματικές ανάγκες. Η έμφαση δίνεται στην ποιότητα της κίνησης, στη σταθερότητα της αναπνοής και στη συνειδητή συμμετοχή ολόκληρου του ανθρώπου: σώματος, αναπνοής και νου.

Η παράδοση του Vinyāsa Krama

Είχα την ιδιαίτερη τιμή να μελετήσω και να διδαχθώ Vinyāsa Krama απευθείας από τον Śrīvatsa Rāmasvāmi, στο Chennai της Ινδίας, τον Φεβρουάριο του 2020, στο πλαίσιο ενός εντατικού εκπαιδευτικού προγράμματος τριών εβδομάδων.

Ο Śrīvatsa Rāmasvāmi υπήρξε μαθητής του T. Kṛṣṇamācārya για περισσότερα από 33 χρόνια και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους φορείς της συγκεκριμένης παράδοσης. Η βαθιά γνώση του, σε συνδυασμό με την απλότητα, τη σαφήνεια και το ιδιαίτερο χιούμορ του, διαμορφώνουν μια ξεχωριστή και ουσιαστική προσέγγιση στη διδασκαλία του Yoga.

Ο Vinyāsa Krama προσφέρει έναν δρόμο σταδιακής πρακτικής και εμβάθυνσης, όπου κάθε κίνηση γίνεται με επίγνωση και κάθε αναπνοή δημιουργεί χώρο για περισσότερη σύνδεση, ισορροπία και εσωτερική παρουσία.

Στην καθημερινότητά μας, οι περισσότερες δραστηριότητες απαιτούν προσπάθεια, ενεργοποίηση και διαρκή δράση. Αυτό είναι απαραίτητο σε πολλές πτυχές της ζωής μας. Στον Yin Yoga, όμως, καλούμαστε να κινηθούμε προς την αντίθετη κατεύθυνση: να μειώσουμε την προσπάθεια, να χαλαρώσουμε σταδιακά το σώμα και να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να παραμείνει παρών στη συγκεκριμένη στιγμή.

Οι στάσεις διατηρούνται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και προσεγγίζονται με ήπιο και υποστηρικτικό τρόπο. Η πρακτική απευθύνεται κυρίως στους βαθύτερους συνδετικούς ιστούς του σώματος, όπως η περιτονία, οι σύνδεσμοι, οι τένοντες και οι αρθρώσεις. Μέσα από την παραμονή στις στάσεις, το σώμα έχει τον χρόνο να παρατηρήσει και να ανταποκριθεί χωρίς βιασύνη ή πίεση.

Ο Yin Yoga είναι μια βαθιά διαλογιστική πρακτική. Η προσοχή στρέφεται στην αναπνοή και στις σωματικές αισθήσεις, ενώ παράλληλα δημιουργείται χώρος για την παρατήρηση των συναισθημάτων και των σκέψεων. Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε ή να απομακρύνουμε ό,τι εμφανίζεται. Μαθαίνουμε απλώς να το αναγνωρίζουμε και να παραμένουμε μαζί του με περισσότερη ηρεμία και επίγνωση.

Η πρακτική μπορεί να υποστηρίξει τη χαλάρωση και να ενθαρρύνει την ενεργοποίηση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, το οποίο συνδέεται με την ξεκούραση, την αποκατάσταση και την ομαλή λειτουργία της πέψης. Η αναπνοή και η σταθερή παραμονή στις στάσεις δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια πιο ήσυχη και εσωτερική εμπειρία.

Στο μάθημα χρησιμοποιούνται, όπου χρειάζεται, βοηθήματα και προσαρμογές, ώστε κάθε στάση να μπορεί να προσεγγιστεί με ασφάλεια και άνεση. Στόχος δεν είναι να φτάσουμε σε μια συγκεκριμένη μορφή ή να πιέσουμε το σώμα, αλλά να βρούμε μια θέση όπου μπορούμε να παραμείνουμε με σταθερότητα, ηρεμία και συνειδητή αναπνοή.

Η προσέγγιση του μαθήματος

Έχοντας μελετήσει με τη Sarah Powers και τον Ty Powers, ο Κωνσταντίνος ενσωματώνει στην πρακτική οραματισμούς, συγκεκριμένα μοτίβα αναπνοής και ενεργειακές τεχνικές, αντλώντας στοιχεία από τις παραδόσεις του Βουδισμού, του Ταοϊσμού και του Yoga.

Με αυτόν τον τρόπο, το μάθημα συνδυάζει τη σωματική πρακτική με την εσωτερική παρατήρηση και προσφέρει έναν χώρο για βαθύτερη χαλάρωση, σύνδεση και παρουσία.

Ο Yin Yoga είναι μια πρόσκληση να επιβραδύνουμε, να ακούσουμε το σώμα και να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να παραμείνει για λίγο χωρίς την ανάγκη να κάνει περισσότερα.

Το Core Strength είναι ένα μάθημα ενδυνάμωσης με επίκεντρο την κοιλιακή περιοχή και τους μύες του κορμού. Η πρακτική είναι εμπνευσμένη από τις αρχές του Pilates και συνδυάζει συνειδητή αναπνοή, ακρίβεια στην κίνηση και σταδιακή ενεργοποίηση των κοιλιακών, της μέσης, της πλάτης και των σταθεροποιητικών μυών του σώματος.

Στα είκοσι χρόνια εμπειρίας μου, έχω δει πόσο σημαντική είναι η ενδυνάμωση της κοιλιακής περιοχής και του κορμού για την καθημερινή κίνηση, τη σωστή στάση του σώματος και την πρόληψη ενοχλήσεων στη μέση και την πλάτη. Γι' αυτό αποφάσισα να δημιουργήσω αυτό το μάθημα: για να προσφέρει έναν ασφαλή και ουσιαστικό τρόπο να χτίζουμε δύναμη από το κέντρο του σώματός μας.

Μέσα από ελεγχόμενες ασκήσεις και προσαρμογές ανάλογα με τις ανάγκες και το επίπεδο του κάθε συμμετέχοντα, καλλιεργούμε σταθερότητα, ισορροπία, ευλυγισία και καλύτερη σύνδεση με το σώμα. Είναι ένα μάθημα που συμπληρώνει ιδανικά την πρακτική του γιόγκα και βοηθά το σώμα να νιώθει πιο δυνατό, υποστηριγμένο και λειτουργικό.